Totaalbeeld
- De totale hoeveelheid hernieuwbare energie in de gemeente Tynaarlo bedraagt 454 TJ in 2024. Dit komt overeen met 21% van het totale energiegebruik in de gemeente Tynaarlo.
- Het grootste deel (363 TJ) betreft hernieuwbare elektriciteit en warmte opgewekt binnen de eigen gemeentegrenzen. Het resterende deel betreft biobrandstoffen die weliswaar in Tynaarlo worden gebruikt, maar elders zijn geproduceerd.
- Het aandeel van hernieuwbare energiebronnen in het totale energiegebruik is in Tynaarlo hoger dan het landelijke aandeel hernieuwbare energie (21% t.o.v. 16%).
- Duurzame elektriciteit heeft het grootste aandeel in de hernieuwbare energiemix van de gemeente Tynaarlo (61%), gevolgd door hernieuwbare brandstoffen in de mobiliteit (20%) en duurzame warmte (19%).
Duurzame elektriciteit
- De hernieuwbare elektriciteit in Tynaarlo wordt vrijwel volledig opgewekt door zonnepanelen. De rol van windstroom is zeer beperkt. Er wordt op dit moment alleen elektriciteit door kleine erfmolens opgewekt. Daarvan zijn er 5 gerealiseerd. Realisatie van grote windmolens past niet binnen het gemeentelijk beleid.
- De hoeveelheid opgewekte zonnestroom is in de laatste jaren fors gegroeid. Vanaf 2019 is de hoeveelheid fors toegenomen door de realisatie van o.a. een groot drijvend zonnepark op de zandwinplas van Roelofs (recent uitgebreid) en een zonnepark op het middenterrein van Groningen Airport Eelde. Ook het aantal woningen met zonnepanelen is fors toegenomen de afgelopen jaren. Het percentage woningen met geregistreerde zonnepanelen ligt ver boven het landelijk gemiddelde (67% tegenover 37% in 2025).
- Figuur 7 toont de ontwikkeling van de hoeveelheid opgewekte zonnestroom in de periode 2010 t/m 2025. Figuur 8 toont de ontwikkeling van het percentage woningen met zonnepanelen.
Figuur 7: Ontwikkeling hoeveelheid opgewekte zonnestroom gemeente Tynaarlo
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Jaar | Kleinschalig (<15 KWp) | Grootschalig (>15 KWp) = RES | Totaal |
|---|---|---|---|
| 2010 | 0 | ||
| 2011 | 0 | ||
| 2012 | 1 | ||
| 2013 | 2 | ||
| 2014 | 3 | ||
| 2015 | 4 | ||
| 2016 | 5 | ||
| 2017 | 7 | ||
| 2018 | 10 | ||
| 2019 | 8 | 20 | 28 |
| 2020 | 15 | 36 | 51 |
| 2021 | 19 | 43 | 62 |
| 2022 | 27 | 47 | 74 |
| 2023 | 33 | 45 | 78 |
| 2024 | 33 | 43 | 76 |
| 2025 | 36 | 47 | 83 |
| Doel 2030 | 28 | 133 | 161 |
Bron: Klimaatmonitor Rijkswaterstaat
* Voor 2019 werd voor de opwek van zonnestroom geen onderscheid gemaakt tussen kleinschalige en grootschalige systemen. Voor grootschalige systemen zijn geen gegevens beschikbaar over de verdeling tussen zon op dak en zon op land. Klimaatmonitor gaf in voorgaande jaren de hoeveelheid opgewekte stroom weer voor kleinschalige en grootschalige systemen, dit jaar zijn deze gegevens niet meer beschikbaar voor Tynaarlo. Wel is het opgestelde vermogen per systeemtype bekend evenals de totaal opgewekte zonnestroom. Aan de hand van de verhoudingen van het opgestelde vermogen en de totaal opgewekte zonnestroom is een inschatting gemaakt van de opwek per systeemtype. Hierbij geldt de onderliggende aanname dat grote en kleine systemen evenveel stroom opwekken per eenheid vermogen. Door deze wijziging in methode kunnen getallen licht afwijken van voorgaande jaren.
Figuur 8: Ontwikkeling % woningen met zonnepanelen
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Jaar | % woningen met zonnepanelen Tynaarlo | % woningen met zonnepanelen Nederland |
|---|---|---|
| 2012 | 2 | 1 |
| 2013 | 4 | 2 |
| 2014 | 6 | 3 |
| 2015 | 8 | 4 |
| 2016 | 10 | 5 |
| 2017 | 15 | 7 |
| 2018 | 19 | 9 |
| 2019 | 25 | 12 |
| 2020 | 31 | 16 |
| 2021 | 39 | 20 |
| 2022 | 49 | 26 |
| 2023 | 61 | 32 |
| 2024 | 65 | 36 |
| 2025 | 67 | 37 |
Bron: Klimaatmonitor Rijkswaterstaat
Duurzame warmte
- Verbranding van biomassa heeft een aandeel van 98% in de totale hoeveelheid hernieuwbare warmte in de gemeente Tynaarlo. Het gaat om biomassaketels bij bedrijven en verbranding van hout(skool) door huishoudens.
- WKO-systemen en warmtepompen zijn verantwoordelijk voor de resterende 2% van de totale hoeveelheid hernieuwbare warmte in de gemeente Tynaarlo.
- De hoeveelheid hernieuwbare warmte door houtkachels bij woningen is al jaren constant (74 TJ).
- Biomassaverbranding door bedrijven is sinds 2016 gezakt van 18 TJ naar 11 TJ in 2024. De fluctuatie in deze categorie hangt waarschijnlijk met name samen met fluctuaties in het gebruik van de biomassaketel van 0,85 MW in Bunne. Deze ketel is in 2016 in gebruik genomen (bron: RVO).
- De rol van WKO-systemen en bodemwarmtepompen in de productie van duurzame warmte is tot op heden vrij beperkt in de gemeente en is tussen 2023 en 2024 zelfs gedaald van 7TJ naar 3TJ. Deze daling is naar verwachting het gevolg van administratieve wijzigingen.
- Er zijn geen gemeentelijke cijfers beschikbaar over de omvang en ontwikkeling van buitenluchtwarmte (lucht-water-warmtepompen) en zonnewarmte (zonnecollectoren en PVT-panelen). Landelijk zijn deze cijfers wel beschikbaar. Uit deze landelijke cijfers blijkt dat het aandeel van zonnewarmte zeer beperkt is. De benutting van energie uit de buitenlucht is in de afgelopen jaren wel fors gegroeid en inmiddels heeft buitenluchtwarmte landelijk een aandeel van 7% in de totale hernieuwbare energiemix. Dit is drie keer zo groot als het aandeel van bodemwarmte. Het is dus aannemelijk dat de omvang van van het aantal lucht-water-warmtepompen ook in Tynaarlo is toegenomen in de afgelopen jaren.
- Figuur 9 toont de ontwikkeling van de hoeveelheid hernieuwbare warmte in de periode 2010 t/m 2024.
Figuur 9: Ontwikkeling hoeveelheid hernieuwbare warmte gemeente Tynaarlo
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Jaar | Biomassaverbranding huishoudens | WKO-systemen en warmtepompen | Biomassaverbranding bedrijven |
|---|---|---|---|
| 2010 | 78 | 2 | 0 |
| 2011 | 80 | 2 | 0 |
| 2012 | 78 | 2 | 0 |
| 2013 | 78 | 2 | 0 |
| 2014 | 77 | 2 | 0 |
| 2015 | 77 | 3 | 0 |
| 2016 | 76 | 3 | 18 |
| 2017 | 75 | 4 | 27 |
| 2018 | 75 | 3 | 18 |
| 2019 | 75 | 4 | 20 |
| 2020 | 75 | 6 | 16 |
| 2021 | 75 | 7 | 14 |
| 2022 | 75 | 7 | 12 |
| 2023 | 75 | 7 | 9 |
| 2024 | 75 | 3 | 11 |
Bron: Klimaatmonitor Rijkswaterstaat
Duurzame mobiliteit
- De hoeveelheid hernieuwbare energiebronnen in de mobiliteit bedraagt 91 TJ in 2024. Dit komt neer op 10% van het totale energiegebruik in de mobiliteit. Dit betreft uitsluitend vloeibare biobrandstoffen. Er zijn geen gegevens bekend van het (hernieuwbare) elektriciteitsgebruik binnen de mobiliteit in Tynaarlo, omdat deze gegevens niet worden geregistreerd op lokaal niveau.
- De hoeveelheid hernieuwbare energie in de mobiliteit is in de periode 2010 t/m 2024 gegroeid met 70 TJ. Deze stijging komt met name door strengere Europese bijmengingsverplichtingen, waardoor het gebruik van biobrandstoffen is gegroeid.
- Na een jaar van stilstand is de hoeveelheid hernieuwbare energie in de mobiliteit in 2024 flink toegenomen (+35TJ, +63%). Een belangrijke verklaring hiervoor is de aanscherping van de landelijke jaarverplichting hernieuwbare energie vervoer. Het verplichte aandeel hernieuwbare energie voor brandstofleveranciers is verhoogd van 18,9% in 2023 naar 28,4% in 2024. Hierdoor bevat de gemiddeld gebruikte brandstof meer biogene componenten, waardoor de hoeveelheid biobrandstoffen is toegenomen, ondanks een daling van het totale energieverbruik in de mobiliteit.
- Figuur 10 toont de ontwikkeling van de hoeveelheid hernieuwbare energie (vloeibare biobrandstoffen) in de mobiliteit.
Figuur 10: Ontwikkeling aandeel hernieuwbare energiebronnen (mobiliteit)
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| Jaar | Hernieuwbare energie in de mobiliteit |
|---|---|
| 2010 | 21 |
| 2011 | 30 |
| 2012 | 31 |
| 2013 | 29 |
| 2014 | 34 |
| 2015 | 29 |
| 2016 | 23 |
| 2017 | 30 |
| 2018 | 49 |
| 2019 | 61 |
| 2020 | 54 |
| 2021 | 64 |
| 2022 | 56 |
| 2023 | 56 |
| 2024 | 91 |
Bron: Klimaatmonitor Rijkswaterstaat